TRUYỀN THÔNG PHẬT GIÁO TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ TRUYỀN THÔNG ĐA NỀN TẢNG.
I. MỞ ĐẦU
Trong thời đại công nghệ 4.0 và xã hội truyền thông toàn diện, việc truyền bá chánh pháp không chỉ dừng lại ở giảng đường, chùa viện, mà cần lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng kỹ thuật số. Ban Thông tin Truyền thông (TTTT) Phật giáo các cấp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc kết nối cộng đồng Tăng Ni, Phật tử, cũng như góp phần định hướng dư luận, bảo vệ chính pháp và hình ảnh Phật giáo giữa muôn trùng thông tin trên không gian mạng.
Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy hoạt động truyền thông Phật giáo còn gặp nhiều hạn chế: thiếu nhân lực chuyên môn, nội dung truyền thông chưa phong phú, ứng dụng công nghệ còn lạc hậu, sự kết nối giữa các cấp chưa đồng bộ. Trước yêu cầu mới của thời đại, cần thiết phải đầu tư toàn diện và bài bản cho Ban TTTT như một cánh tay nối dài trong công cuộc hoằng pháp thời đại mới.
II. CÁC VẤN ĐỀ TRỌNG TÂM CẦN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN
- Kiện toàn và nâng cao năng lực đội ngũ truyền thông
- Thành lập đội ngũ chuyên trách về TTTT tại các cấp Giáo hội, đặc biệt tại cấp tỉnh/thành và cơ sở.
- Tổ chức các khóa bồi dưỡng kỹ năng truyền thông Phật giáo, bao gồm viết bài, quay dựng, phát thanh, truyền hình, mạng xã hội, và truyền thông khủng hoảng.
- Phát triển lực lượng Phật tử trẻ, thiện nguyện viên, sinh viên báo chí, truyền thông, CNTT cùng tham gia phụng sự.
- Xây dựng hạ tầng kỹ thuật số hiện đại và an toàn
- Đồng bộ hóa hệ thống website chính thống từ Trung ương đến địa phương, tự viện.
- Phát triển nền tảng số đa chức năng: app Phật giáo Việt Nam, cổng thông tin Phật giáo quốc gia.
- Đảm bảo bảo mật dữ liệu, an toàn thông tin, chống mạo danh, xuyên tạc trên mạng xã hội.
- Sản xuất nội dung Phật giáo sáng tạo, chất lượng
- Đầu tư sản xuất các video giảng pháp, phim tài liệu, hoạt hình Phật giáo, podcast, sách nói…
- Khuyến khích ứng dụng hình thức truyền thông mới: video ngắn, reels, shorts, livestream pháp thoại.
- Nội dung cần đáp ứng nhu cầu đời sống: trị liệu tâm lý, sống chậm, giáo dục con cái, an lạc gia đình…
- Chuẩn hóa và định hướng truyền thông Phật giáo
- Xây dựng bộ quy chuẩn truyền thông Phật giáo về hình ảnh, từ ngữ, đạo đức truyền thông.
- Hướng dẫn tăng ni, tự viện sử dụng mạng xã hội đúng chánh pháp.
- Thiết lập cơ chế xử lý và phản hồi thông tin sai lệch, mê tín, bôi nhọ Phật giáo một cách kịp thời.
- Tăng cường truyền thông sự kiện và kết nối cộng đồng
- Chuẩn bị kế hoạch truyền thông chuyên nghiệp cho các sự kiện lớn: Phật đản, Vu lan, lễ hội, hội thảo, đại lễ quốc tế…
- Tường thuật trực tuyến (livestream) các hoạt động Phật sự tại địa phương và toàn quốc.
- Kết nối Phật tử toàn cầu qua truyền thông, hỗ trợ hoạt động của Giáo hội Việt Nam ở hải ngoại.
- Hợp tác truyền thông liên ngành và quốc tế
- Phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền hình, phát thanh nhà nước để lan tỏa giá trị Phật pháp chính thống.
- Liên kết với các tổ chức tôn giáo bạn và tổ chức quốc tế trong các chiến dịch truyền thông vì hòa bình, từ bi, môi trường.
- Chia sẻ tài nguyên truyền thông với Phật giáo các nước trong khối ASEAN và thế giới.
- Ứng dụng công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo (AI)
- Ứng dụng AI trong dịch thuật tự động, phân tích dữ liệu, tạo nội dung gợi ý.
- Triển khai thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) để tái hiện các di tích, chùa viện, lễ hội Phật giáo.
- Tạo cơ sở dữ liệu số hóa các di sản văn hóa Phật giáo, kết nối học giả và người học toàn cầu.
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
Để công cuộc hoằng pháp trong thời đại mới đạt hiệu quả sâu rộng, Ban Thông tin Truyền thông Phật giáo cần được nhìn nhận như một trụ cột chiến lược ngang hàng với giáo dục, hoằng pháp và văn hóa. Việc đầu tư vào truyền thông không chỉ phục vụ hiện tại mà còn bảo tồn giá trị lâu dài cho Phật giáo Việt Nam trong tương lai.
Đề xuất:
- Xây dựng Đề án cấp Giáo hội về “Phát triển hệ thống truyền thông Phật giáo trong kỷ nguyên số” giai đoạn 2025–2030.
- Kiến nghị Trung ương Giáo hội và tỉnh hội bố trí ngân sách, nhân lực cho hoạt động truyền thông chuyên nghiệp.
- Tổ chức hội thảo chuyên đề toàn quốc về “Truyền thông Phật giáo thời đại số: Cơ hội và Thách thức”.
Long An, ngày 15 tháng 6 năm 2025
Thanh Lương
