Chiều ngày 24/11/2025 (nhằm ngày 05/10/Ất Tỵ), trong khuôn khổ Khóa tập huấn Hành chánh Giáo hội năm 2025 do BTS GHPGVN tỉnh Tây Ninh tổ chức tại chùa Pháp Minh, xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh, HT. Thích Minh Thiện – UV HĐTS, Phó ban Hoằng pháp TW, Chứng minh, cố vấn BTS GHPGVN tỉnh đã quang lâm thuyết giảng với chủ đề: “Kỹ năng lãnh đạo và điều hành Phật sự thời công nghệ số”.
Trong phần chia sẻ về điều hành Phật sự trong thời công nghệ số, Hòa thượng nhấn mạnh rằng xã hội hiện đại đòi hỏi Giáo hội phải đổi mới phương thức quản trị. Nếu chỉ sử dụng giấy tờ hay thủ bút như trước đây thì dễ chậm trễ và thiếu chính xác; do đó, người lãnh đạo giáo hội cần thành thạo các công cụ công nghệ như phần mềm quản lý dữ liệu Tăng Ni – tự viện – hoạt động từ thiện, các nền tảng trực tuyến như Drive, Gmail, Zoom, Zalo Work, cũng như hệ thống báo cáo điện tử nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả. Hòa thượng nêu ví dụ về BTS Phật giáo tỉnh Tây Ninh đã triển khai quản lý Phật sự online, giúp xử lý công việc nhanh gọn, chính xác và tiết kiệm nhân lực.
Thảo luận về quản lý truyền thông Phật giáo, Hòa thượng ví truyền thông như con dao hai lưỡi: nếu dùng đúng sẽ lợi ích lớn, nhưng dùng sai dễ khiến Phật sự bị hiểu lầm hoặc bị kẻ xấu xuyên tạc. Vì vậy, người lãnh đạo cần xây dựng các kênh truyền thông chính thống, lan tỏa nội dung chuẩn xác và có giá trị đạo đức, tuyệt đối tránh thông tin mê tín hay giật gân. Hòa thượng nhắc lại lời Phật dạy trong Tăng Chi Bộ: “Không nói lời sai sự thật, không nói lời chia rẽ, không nói lời ác độc, không nói lời vô ích,” xem đó là kim chỉ nam của Chánh ngữ trong môi trường mạng hiện nay.
Nói về điều hành con người trong bối cảnh số hóa, Hòa thượng khuyến khích áp dụng họp trực tuyến, giao việc và theo dõi tiến độ qua các ứng dụng quản lý; đồng thời đánh giá dựa trên hiệu quả chứ không thiên lệch. Hòa thượng nhấn mạnh việc tin tưởng và hướng dẫn Tăng Ni trẻ, bởi nếu trụ trì biết trao quyền và định hướng đúng, thì năng lực sáng tạo của thế hệ trẻ sẽ giúp tự viện phát triển, đặc biệt trong mảng truyền thông. Trái lại, sự kiểm soát thái quá sẽ làm thui chột động lực; vì thế, “tin tưởng – hướng dẫn” chính là chìa khóa lãnh đạo trong thời đại số.
Về định hướng phát triển, Hòa thượng đề cập đến việc xây dựng “Phật sự số” với các cổng quản lý điện tử, thư viện số, pháp thoại online và ứng dụng tu tập; đồng thời mỗi tự viện nên có website hoặc trang mạng chính thức để kết nối với Phật tử. Bên cạnh đó, việc đào tạo kỹ năng công nghệ cho Tăng Ni là vô cùng cần thiết, bao gồm tin học văn phòng, đạo đức truyền thông, an ninh mạng, kỹ năng thiết kế – trình chiếu – livestream, và phòng chống lừa đảo trực tuyến. Hòa thượng cho rằng người lãnh đạo cần có tinh thần khai phóng và minh triết: biết tôn trọng sự khác biệt, khuyến khích Tăng Ni phát huy sở trường và ứng dụng công nghệ như một phương tiện phục vụ đạo pháp. Hòa thượng trích lời Kinh Pháp Hoa: “Dụng trí tuệ mà hành đạo, dùng phương tiện để độ sanh”, để nhắc rằng công nghệ chỉ là phương tiện, còn tâm và trí của người lãnh đạo mới là cốt lõi.
Trong phần kết luận, Hòa thượng khẳng định rằng điều hành Phật sự thời công nghệ số là sự hòa hợp giữa trí tuệ – đạo đức – phương tiện. Người lãnh đạo phải vừa tu dưỡng bản thân, vừa rèn luyện kỹ năng để thích nghi, nhưng luôn vận dụng công nghệ trong tinh thần Bát Chánh Đạo. Khi được dùng đúng cách, công nghệ sẽ trở thành cánh tay nối dài của công tác hoằng pháp, giúp Phật giáo lan tỏa sâu rộng và lợi lạc khắp nơi. Hòa thượng trích dẫn Kinh Tương Ưng: “Người có trí biết dùng phương tiện, như người khéo chèo thuyền vượt biển sanh tử,” và gửi lời cầu nguyện Tam Bảo gia hộ chư Tôn đức cùng đại chúng luôn đầy đủ trí tuệ, từ bi và năng lực lãnh đạo minh triết để Phật pháp trường tồn, lợi lạc muôn loài.
