Hỏi:
Tham Tổ sư thiền có cái gì thúc đẩy để cho mình tinh tấn?
Đáp:
Không có cái gì đem ý mình để thúc đẩy cho tinh tấn, chỉ cần đừng nổi lên một niệm nào là đủ rồi. Ngài Trung Phong nói “ngoài nghi tình, nếu có một niệm nào nổi lên là tâm trộm cắp”. Người trí thức muốn có sở hữu, muốn có trí huệ để nhìn biết thế giới này. Nói vô sở hữu là người ta đã phản đối, như thực tế là vậy, họ không chịu nhìn nhận thực tế.
Tổ Ấn Am thăng tòa nói “người tham thiền rất kỵ dùng tâm sai lầm”:
-Minh tâm kiến tánh là dùng tâm sai lầm.
-Thành Phật thành Tổ là dùng tâm sai lầm.
-Xem kinh, giảng giáo là dùng tâm sai lầm.
-Đi, đứng, ngồi, nằm là dùng tâm sai lầm.
-Ăn cháo, ăn cơm là dùng tâm sai lầm.
-Đại tiện, tiểu tiện là dùng tâm sai lầm.
-Nhứt động, nhứt tịnh, nhứt vãng, nhứt lai là dùng tâm sai lầm.
-Lại còn có một chỗ là dùng tâm sai lầm, ta không dám nói trắng ra. Tại sao? Vì “nhứt tự nhập công môn, cửu ngưu sa bất xuất” (nói về hình phạt của chính phủ: một chữ ghi vào công môn, chín con trâu kéo không ra).
Bất cứ cái gì đều dùng tâm sai lầm, là tâm trộm cắp của ngài Trung Phong nói. Vì vốn vô sở hữu, nếu có sở hữu thì sai lầm. Như nói “minh tâm kiến tánh” là sai lầm, có nổi lên tâm gì đều là sai lầm. Đến chỗ nhứt tâm không khởi lên vẫn còn vô thỉ vô minh (thoại đầu), nhưng công phu đến thoại đầu sắp kiến tánh; không nổi niệm gì (vô tâm), nếu còn ngồi chỗ đó đối với kiến tánh cũng còn rất xa. Đến chỗ này không còn đường đi, ngài Lai Quả nói “đến thoại đầu, không muốn kiến tánh cũng không được”.
